ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ ျပည္သူေတြပါ၀င္ဖို႔ အရမ္းအေရးႀကီးတယ္ – ဦးမင္းေအာင္ထူး

မြန္ျပည္နယ္ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံကို မြန္ျပည္နယ္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕မွာ က်င္းပေနတာ ဒုတိယအႀကိမ္ရွိပါၿပီ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ပထမအႀကိမ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဖိုရမ္တုန္းကေတာ့ ၂၀၁၅ ဇန္န၀ါရီလမွာ က်င္းပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ဒုတိယအႀကိမ္ က်င္းပေနတဲ့ မြန္ျပည္နယ္ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံမွာ ဘာေတြေဆြးေႏြးခဲ့တယ္၊ ဘာေတြဆက္လုပ္မယ္ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဖိုရမ္ျဖစ္ေျမာက္ေရး ေကာ္မတီအဖြဲ႔၀င္ တေယာက္ျဖစ္တဲ့ ဦးမင္းေအာင္ထူးကုိ ဒီဗြီဘီက ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။ ေမး - အခုဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕မွာ ေမလ ၃၀ ရက္၊ ၃၁ ရက္ ဆိုၿပီးေတာ့ ဒုတိယအႀကိမ္ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဖိုရမ္ က်င္းပေနတယ္ဆိုတာ ဒုတိယအႀကိမ္ ရွိပါၿပီ။ အခုဆိုရင္ ႏွစ္ႀကိမ္ရွိေနၿပီဆိုေတာ့ ဆရာတို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ေလး နည္းနည္းေလာက္ ေျပာျပေပးပါလား။ ဘာေၾကာင့္ ေဆြးေႏြးရတယ္ ဆုိတာေလးေပါ့။ ေျဖ - အဓိကကေတာ့ ဖိုရမ္က်င္းပရတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေပါ့ေလ။ က်ေနာ္တို႔မွာ ၄ ခ်က္ေတာ့ ထားထားတယ္ေပါ့ေလ။ ပထမတခ်က္က လက္ရွိျဖစ္ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္မႈ လုပ္ငန္းစဥ္ အေျခအေနေတြကို ျပည္သူေတြေကာ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြေကာ ဒါကိုသိဖို႔အတြက္၊ ေနာက္တခ်က္က လက္ရွိျဖစ္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ အျမင္သေဘာထားေတြေပါ့ေလ။ သူတို႔ဘယ္လိုျမင္လဲ၊ ဘယ္လိုသံုးသပ္သလဲ၊ သူတို႔ရဲ႕အျမင္ အယူအဆေတြကိုလည္း ေဖာ္ထုတ္ခ်င္တာ တခုေပါ့ေလ။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ လက္ရွိ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ အရက္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြေကာ ျပည္သူေတြေကာေပါ့ေနာ္၊ သူတို႔ပါ၀င္ပံ့ပိုးႏိုင္တဲ့ က႑ေတြ၊ ဘာေတြရွိမလဲ။ အဲေတာ့ ဘယ္လိုပံုစံမ်ဳိးနဲ႔ ပံ့ပိုးေပးႏိုင္မလဲဆိုတဲ့ က႑ေတြကို က်ေနာ္တို႔ ျမႇင့္တင္အားေပးႏိုင္ဖို႔အတြက္ေပါ့။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ ေနာင္ ေရွ႕ဆက္ၿပီး ျဖစ္လာမယ့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြအထိေပါ့ေလ။ အဲဒီမွာ က်ေနာ္တို႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြ ဘယ္ေလာက္ထိ ပါ၀င္ပံ့ပိုးေပးႏိုင္မလဲ။ က်ေနာ္တို႔ ဘာေတြျပင္ဆင္ထားဖို႔လိုသလဲ။ ဒါေတြကို က်ေနာ္တို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္တခုအေနနဲ႔ ထားၿပီးေတာ့ ဒီဖိုရမ္ကို က်င္းပရျခင္းျဖစ္တယ္။ ေမး - ဒီဖိုရမ္မွာ က်ေနာ္တို႔ မြန္ျပည္နယ္ထဲက ဘယ္လို အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြကေနၿပီးေတာ့ လာေရာက္ပူးေပါင္း ေဆြးေႏြးၾကတယ္ဆိုတာလည္း ေျပာျပေပးပါဦး။ ေျဖ - ဒီဖိုရမ္မွာ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ မြန္ျပည္နယ္ ၁၀ ၿမိဳ႕နယ္လံုးမွာရွိတဲ့ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြထဲကေနၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စိတ္ပါ၀င္စားတဲ့အဖြဲ႔ေတြ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္နဲ႔ သြယ္၀ိုက္ၿပီးေတာ့ပဲျဖစ္ျဖစ္ တိုက္႐ိုက္ပဲျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ေနတဲ့ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြကုိ အဓိကထားၿပီးေတာ့ ဖိတ္တာေပါ့ေနာ္။ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြ အမ်ားႀကီးၾကားထဲကေနၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ကို ပိုၿပီးေတာ့ အာ႐ံုစိုက္တဲ့ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္း ကိုယ္စားလွယ္အားလံုး ၁၂၀ ေလာက္ ဖိတ္ထားတာေပါ့။ ေမး - သူတို႔ေတြ တက္ေရာက္လာတဲ့ ၂ ရက္တာကာလမွာ ဘယ္လိုေဆြးေႏြးခဲ့ၾကလဲ။ ေျဖ - ဒီဖိုရမ္ ၂ ရက္မွာက က်ေနာ္တို႔ ႏွစ္ပိုင္းေတာ့ ရွိတာေပါ့ေလ။ တပိုင္းက ရည္ရြယ္ခ်က္ထဲမွာ တခုရွိတဲ့ Update ျဖစ္တဲ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ Peace Process အေျခအေနေတြကို တင္ျပဖို႔ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ပညာရွင္ေတြေပါ့ေနာ္၊ က်ေနာ္တို႔ ဖိတ္ၿပီးေတာ့ အင္ပို႔ဆက္ရွင္အေနနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ေပးတာရွိတယ္။ ေနာက္တပိုင္းကေတာ့ လက္ရွိ က်ေနာ္တို႔ ျပည္နယ္တြင္းမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့ ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က႑အလိုက္ စာတမ္းေတြ တင္ျပၿပီးေတာ့ ဒီအေပၚမွာ အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးတာေပါ့ေနာ္။ အဓိက ေဆြးေႏြးတဲ့ က႑ေတြကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ Gender Issue ေတြေပါ့၊ အဓိကေတာ့ အမ်ဳိးသမီးေရးရာကိစၥေတြ၊ ေနာက္ လူငယ္က႑ေတြ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ဆိုင္တဲ့ သဘာ၀ရင္းျမစ္ စီမံခန္႔ခြဲမႈေတြ၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈက႑ေတြ၊ ေနာက္တခုက တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ေဒသမွာရွိတဲ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး အေျခအေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ အေၾကာင္းေတြေပါ့။ ေနာက္ဆံုး ဒီက႑တခုကေတာ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး က႑ေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တို႔ အရပ္သားေတြဘက္က ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ကို တဘက္တလမ္းကေန ပံ့ပိုးေပးႏိုင္တဲ့ Cease Fire Monitoring လုပ္တဲ့ က႑ေပါ့ေနာ္။ အဲဒါေတြ က်ေနာ္တို႔ ဒီႏွစ္ရက္တာမွာ ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္။ ေမး - အခုဆို ဒါ ဒုတိယအႀကိမ္ျဖစ္ေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ပထမအႀကိမ္တုန္းက ေဆြးေႏြးခဲ့တာနဲ႔ ဒုတိယအႀကိမ္ ေဆြးေႏြးခဲ့တာ ျပန္ၿပီး ႏႈန္းယွဥ္မယ္ဆိုရင္ ဘယ္လိုအေျခအေနမ်ား ရွိလဲခင္ဗ်။ ေျဖ - ပထမအႀကိမ္ က်ေနာ္တို႔လုပ္တဲ့ အခ်ိန္တုန္းက က်ေနာ္တို႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြ ကိုယ္တိုင္ကိုက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အေျခခံသေဘာတရားေပါ့ေနာ္၊ နားလည္မႈလည္း လိုေနတာရွိတယ္။ ေနာက္တခ်က္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္မႈ လုပ္ငန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အရင္က သိပ္မသိခဲ့တာေတြ ရွိတယ္ေပါ့။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက စၿပီးေတာ့ ေလ့လာတယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဖိုရမ္မွာဆိုရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေပၚမွာ ဘယ္လိုသေဘာေပါက္သလဲဆိုတာ အေျခခံကစၿပီး က်ေနာ္တို႔ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေဆြးေႏြးခဲ့တာေပါ့ေနာ္။ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြ အခန္းက႑ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဘာေတြလုပ္လို႔ရသလဲဆိုတဲ့ ေယဘုယ်ဆန္တဲ့ ေဆြးေႏြးမႈေတြပဲ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ႏိုင္တယ္ေပါ့ေနာ္။ အခု ဒီတႀကိမ္ က်ေနာ္တို႔ က်င္းပတဲ့အခါမွာ အရင္ကနဲ႔မတူတာ ဘာလဲဆိုေတာ့ သူတို႔ေဆြးေႏြးခ်က္ကို ၾကည့္ၿပီးေတာ့လည္း က်ေနာ္တို႔ျမင္ရတဲ့ဟာက အရင္ထက္စာရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ သိလာတယ္။ ေနာက္ ေဒသေတြမွာ သူတို႔ကိုယ္တိုင္လုပ္ေနတဲ့ က႑ေတြကလည္းပဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္နဲ႔ တနည္းတဖံု ဆက္စပ္ေနတယ္ဆိုတာကို သူတို႔ ပိုၿပီးေတာ့ သေဘာေပါက္လာတယ္။ အဲေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ကို ပိုၿပီးေတာ့ အားေပးခ်င္တဲ့စိတ္ေတြ ရွိလာတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့လည္းပဲ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္ေတြေပါ့၊ ၿပီးခဲ့တဲ့ဖိုရမ္မွာဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ေယဘုယ်ပဲ ဘာလုပ္သြားၾကမလဲဆိုတာကို သာရာသာရာပဲ လုပ္သြားၾကတာေပါ့ေနာ္။ ဒီမွာက်ေတာ့ ထူးျခားတာတခုကေတာ့ ဒီထဲမွာ တက္လာတဲ့ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြ အခ်င္းခ်င္းေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ငန္းနယ္ပယ္တူတဲ့ အဖြဲ႔ေတြအားလံုး စုစည္းၿပီးေတာ့ ဒီဖိုရမ္ရဲ႕ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဘာေတြလုပ္သြားမလဲဆိုတဲ့ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္ေတြပါ က်ေနာ္တို႔ ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ ကြာျခားခ်က္ေလးေပါ့ေနာ္။ တိုးတက္မႈေလးကို က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ရတယ္။ ေမး - ခုဆို ဆရာတို႔ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကိုပဲ ဆရာတို႔ ေဆြးေႏြးႏိုင္တာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီထဲမွာ လက္ေတြ႔ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ဟာေလးေတြကို ဥပမာနဲ႔ ရွင္းျပေပးပါလား။ ေျဖ - ဥပမာတခုအေနနဲ႔ေျပာရရင္ လက္ရွိေပါ့ေလ အန္စီေအ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဖြဲ႔စည္းလာတဲ့ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးဆိုင္ရာ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရး ေကာ္မတီနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲမွာ ဖြဲ႔စည္းလာတဲ့အခါက်ရင္ ေစာင့္ၾကည့္ေရးလုပ္ငန္းေတြကို တဘက္တလမ္းကေန ပံ့ပိုးႏိုင္မယ့္ အရပ္ဘက္က အရပ္သား ပစ္ခတ္ေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးကိစၥေတြေပါ့ေနာ္၊ ဒီ Civilian Cease Fire Monitoring ကိစၥေတြ က်ေနာ္တို႔မွာ အစပ်ဳိးေနတာရွိတယ္။ ေနာက္ မြန္ျပည္နယ္မွာ ေဂ်အမ္စီအက္စ္လည္းပဲ ဖြဲ႔လာတဲ့အခါက်ရင္ ဒီအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့ အခုရွိေနတဲ့ အစိုးရဘက္ကလုပ္ေနတဲ့ တရား၀င္ ယႏၱရားထဲကိုေပါ့ က်ေနာ္တို႔ အရပ္ဘက္ကေနၿပီးေတာ့ ပါ၀င္ပံ့ပိုးေပးႏိုင္ဖို႔အတြက္ဆိုၿပီးေတာ့ ဒီဖိုရမ္ေနာက္ပိုင္းမွာ သင္တန္းေတြေပါ့၊ ဒီ Monitoring သင္တန္းေတြ၊ ျပည္သူေတြကို Awareness ေပးမယ့္ သင္တန္းေတြ၊ အဲဒါေတြကို ဆက္ၿပီးေတာ့ လုပ္သြားၾကမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ၿမိဳ႕နယ္အလိုက္ေပါ့ေနာ္။ အစီအစဥ္ေတြ ခ်လိုက္ႏိုင္တယ္ေပါ့။ ေမး - အခုလို ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္လိုက္ၿပီး ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ အေကာင္အထည္ ေဖာ္မယ္ဆိုေတာ့ တဘက္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ထဲမွာ ဘယ္လိုလုပ္ၿပီးေတာ့ ပူးေပါင္းပါ၀င္ဖို႔ အစီအစဥ္ေတြ၊ ပူးေပါင္းပါ၀င္ခြင့္ေတြ ရွိလည္းဆိုတာ ရွင္းျပေပးပါ။ ေျဖ - “၂၁ ရာစုပင္လံုေပါ့ေနာ္။ ဒီ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံေတြ လုပ္သြားဖို႔ ရွိတယ္။ ဒါ လတ္တေလာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ဟာေပါ့။ ဒါကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ လုပ္သြားမယ့္ အစီအစဥ္ထဲမွာ တခုပါတယ္ေပါ့။ ဒါကေတာ့ ျဖစ္လာမယ့္ အေျခအေနေလးေတြေပါ့။ အဲေတာ့ လာမယ့္က႑ေတြမွာ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ အခန္းက႑ကို က်ေနာ္တို႔ေျပာတဲ့အခါမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ႏိုင္တဲ့ ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြ ပါ၀င္မယ့္ ေနရာေတာ့ မရွိဘူး။ ဒီညီလာခံနဲ႔အတူ ေဘးကေနၿပီးေတာ့ Parallel Forum အေနနဲ႔ သြားၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဘက္က၊ လူထုဘက္က၊ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းဘက္က တင္ျပေဆြးေႏြးလိုတဲ့ အခ်က္ေတြကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ တင္ျပလို႔ရေအာင္ ေဘးကေနၿပီးေတာ့ အၿပိဳင္ ဒီဖိုရမ္ေတြလုပ္သြားဖို႔ လုပ္ထားတာရွိတယ္။ အဲလိုမ်ဳိးျဖစ္လာတဲ့အခါက်ရင္ တကယ္တမ္း ဒီ စီအက္စ္အုိေတြကို ကိုယ္စားျပဳႏုိင္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ ပါႏုိင္ဖုိ႔၊ ေနာက္ ဒီဖိုရမ္ေတြကိုလည္းပဲ ဒီ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိုပဲ တကယ္ ဦးတည္သြားမယ့္ Issue ေတြကို ေဆြးေႏြးႏိုင္ဖို႔၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ က်စ္က်စ္လ်စ္လ်စ္နဲ႔ အဲလိုသြားႏိုင္ဖို႔ ကိုယ္စားျပဳမႈေတြက အစေပါ့ေနာ္။ အဲလိုမ်ဳိး လုပ္သြားဖို႔အတြက္ကို တက္လာတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက အခုကတည္းက ဒီဟာကို ႀကိဳတင္ၿပီးေတာ့ ျပင္ဆင္တဲ့အေနနဲ႔ ယာယီအလုပ္အဖြဲ႔တခုေပါ့ေနာ္ တာ၀န္ေပးခဲ့တာေတာ့ရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ မြန္ျပည္နယ္က အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ အသံေတြနဲ႔၊ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္မွာ ဒီအသံေတြ ေရာက္သြားဖို႔ အတြက္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေကာ္မတီ အေနနဲ႔ေပါ့ တာ၀န္ယူၿပီးေတာ့ ပို႔ေဆာင္ဖို႔ေတာ့ ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေမး - လက္ရွိ ဆရာဆိုရင္လည္း ပထမအႀကိမ္ေရာ၊ ဒုတိယအႀကိမ္ပါ ဒီၾကားထဲမွာလည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ေပၚမွာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို မြန္ျပည္နယ္ထဲမွာ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေနတဲ့သူတေယာက္ ျဖစ္တယ္ဆိုေတာ့ မြန္ျပည္နယ္အတြင္းမွာေရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ေတြ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဒသေတြမွာ ဘယ္လိုကိစၥေတြမ်ား ျဖစ္ေနလဲဆိုတာ ဆရာ့အျမင္ေလး ေျပာျပေပးပါဦး။ ဆရာက ဒီအေပၚမွာ တကယ့္ကို အထူးျပဳၿပီးေတာ့ ေလ့လာေနတဲ့သူတေယာက္ ျဖစ္တယ္ဆိုေတာ့။ ေျဖ - အဓိကကေတာ့ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္နဲ႔ ေျပာရရင္ မြန္ျပည္နယ္မွာက တျခားေသာ ျပည္နယ္၊ တိုင္းနဲ႔ မတူတဲ့အခ်က္က လက္နက္ကိုင္အၾကမ္းဖက္မႈ သိပ္မရွိဘူး။ အရမ္းရွားတယ္ေပါ့။ ေနာက္ၿပီးေတာ့လည္းပဲ မြန္ျပည္နယ္မွာရွိတဲ့ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြလည္းပဲ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ မြန္ျပည္နယ္က က်ဥ္းတယ္ဆိုေပမယ့္လည္း အဓိကကေတာ့ မြန္ျပည္သစ္ပါတီေပါ့။ ေနာက္ ေကအန္ယူအဖြဲ႔ ရွိတယ္။ ဒီေကဘီေအ ရွိတယ္။ ေနာက္ ေကအန္အယ္လ္အုိဆိုလည္းပဲ သူတို႔ရဲ႕ ဆက္ဆံေရး႐ံုး ရွိတယ္ေပါ့။ အဲလို နည္းနည္း႐ႈပ္ေထြးတဲ့ အေနအထားလည္း တဘက္မွာရွိတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ ေစာေစာပိုင္းက က်ေနာ္ေျပာသလိုပဲ၊ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ အရမ္းရွားတယ္ေပါ့ေနာ္။ ၉၄-၉၅ ပဏာမ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးဖို႔အတြက္ ပထမသေဘာတူညီခဲ့တဲ့ အခ်ိန္ကစၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာဆိုရင္ တကယ္ ႀကီးႀကီးမားမား ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈဆိုတာ ႏွစ္ႀကိမ္သံုးႀကိမ္ေလာက္ပဲ ျဖစ္ခဲ့တာရွိတယ္။ အဲေတာ့ တဘက္က ေျပာရင္ေတာ့ တျခားျပည္နယ္ တုိင္းလိုေပါ့ေနာ္ ဥပမာ ကခ်င္တို႔လို၊ ကယားတို႔လို အဲလိုမ်ဳိး ဒီဘက္က ႀကီးႀကီးမားမားေတာ့ မရွိဘူး။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္နဲ႔ သြယ္၀ိုက္ၿပီးေတာ့ ျဖစ္ေနတဲ့ Issue ေတြေပါ့ေလ။ ခုနက ေျပာသလိုေပါ့၊ အမ်ဳိးသမီးက႑ေတြ၊ အမ်ဳိးသမီးေတြ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ ခံရတာမ်ဳိးေတြ၊ ေနာက္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ၊ ေအာက္ေျခမွာ ေျမယာျပႆနာေတြေပါ့။ ဒီ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္နဲ႔အတူ ပါလာတဲ့ကိစၥေတြ၊ ေနာက္ အႀကီးမားဆံုးတခုက ဘာလဲဆိုေတာ့ မူးယစ္ေဆး၀ါး ကိစၥေပါ့ေနာ္။ ဒါဟာလည္းပဲ မေျပးေသာ္ကံရာရွိေပါ့ေနာ္။ အဲဒီ ၉၀-၉၅ ေနာက္ပိုင္းမွာဆိုရင္ ခုခ်ိန္ထိ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ဒီဟာက မ်ားလာတယ္ဆိုတဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ေတြ႔ရတယ္။ အခုဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ျပည္နယ္မွာ ေနရာအႏွံ႔မွာေပါ့ေနာ္၊ ဒီ မူးယစ္ေဆး၀ါး ျပႆနာေတြက မၾကားခ်င္အဆံုးေပါ့။ ဒါေတြ ရွိေနတယ္ေပါ့ေလ။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ သာမန္ျမင္ရင္ေတာ့ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ မရွိဘူး ဆိုေပမယ့္လည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ကုိ တဘက္တလမ္းကေနၿပီးေတာ့ အတားအဆီးေတြေပါ့ေလ။ အဲဒီဟာလည္းပဲ က်ေနာ္တို႔မွာ ရွိေနတယ္ေပါ့ေလ။ ေမး - အခုဆိုရင္ ဆရာတို႔အေနနဲ႔ ဘယ္လိုေျပာမလဲ၊ ေကာင္းမြန္တဲ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္တခု ျဖစ္လာဖို႔အတြက္ ဒါ တြန္းေနတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရႏုိင္မလား။ ေျဖ - အင္းေပါ့၊ ေကာင္းမြန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုတာထက္ကိုေပါ့၊ တကယ္ေရရွည္တည္တံ့တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္တခုမွာေပါ့ေနာ္ ဒီဟာကို ျဖစ္လာဖို႔အတြက္ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ေတြမွာ ျပည္သူေတြ၊ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြအားလံုး ပါ၀င္ၿပီး လုပ္မွပဲ အဲဒီဟာကို ရမယ္ေပါ့။ အဲဒီအတြက္ကို က်ေနာ္တို႔က အရင္ကာလတုန္းကဆိုရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေျပာရင္ ျပည္သူေတြနဲ႔ မဆိုင္ဘူးေပါ့ေနာ္။ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔လည္း မဆိုင္ဘူး ဆိုတဲ့ အယူအဆရွိခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီဟာက ေစာေစာပိုင္းက က်ေနာ္ေျပာသလိုေပါ့၊ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အခ်င္းခ်င္း ၾကားထဲမွာ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈမရွိရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းၿပီဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ဳိးဆိုတာ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက အဆင္ေျပတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ္တမ္း ေရရွည္တည္တံ့တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ကုိ ေျပာတဲ့အခါမွာ ျပည္သူေတြပါ၀င္ဖို႔ အရမ္းအေရးႀကီးတယ္။ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြ ပါဖို႔လိုတယ္။ အဲဒီအတြက္  က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ကိုယ္နားလည္သေလာက္ေပါ့ေနာ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အရမ္းႀကီး နားမလည္ေသးဘူး။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီယူဆခ်က္တခု၊ ယံုၾကည္ခ်က္တခု ရွိတဲ့အတြက္ ျပည္သူေတြ ပါလာႏိုင္ေအာင္ က်ေနာ္တို႔ ၾကားခံအေနနဲ႔ လမ္းဖြင့္ေပးတယ္။ က်ေနာ္တို႔ သိသေလာက္ကို က်ေနာ္တို႔ လမ္းဖြင့္ေပးတယ္။ တခ်ဳိ႕က႑ေတြမွာဆိုရင္ လုပ္မယ့္သူမရွိတဲ့ဟာမ်ဳိးေတြ ျဖစ္တဲ့ က႑ေတြမွာဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ကိုယ္တိုင္ တာ၀န္ယူၿပီးေတာ့ လုပ္ရင္းနဲ႔ေပါ့ေနာ္၊ သင္ယူရင္း လုပ္ရင္းနဲ႔ အဲလို က်ေနာ္တို႔ လုပ္ေပးခဲ့တာရွိတယ္။ အဓိကကေတာ့ ေရရွည္တည္တံ့တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ ျပည္သူေတြပါၿပီးေတာ့ ခုနေျပာတဲ့ ဒီျဖစ္စဥ္ကို အဓိပၸာယ္ရွိရွိနဲ႔ ဖန္တီးႏိုင္ဖို႔ အဲဒီအတြက္ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ေနၾကတာေပါ့ေလ။

Independent media are under attack by the Myanmar junta. DVB continues reporting the facts, but needs support for the safety of our journalists. You help with any donation. Thank you.

Donate
More News
Up