ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အတြင္း ပိုင္နက္အျငင္းပြားေနမႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို လက္ခံမွာမဟုတ္ဘူးလို႔ တ႐ုတ္ ဒုတိယစစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ေရတပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဆြန္က်န္းဂို (Sun Jianguo) က ေျပာပါတယ္။ ဇြန္ ၅ ရက္ေန႔က စင္ကာပူမွာ က်င္းပၿပီးစီးတဲ့ အာရွ လုံၿခဳံေရးထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။ ဒီပိုင္နက္နယ္ေျမမွာ တရား၀င္၊ တရားမ၀င္ကိစၥကို ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးက မၾကာမီ တရားစီရင္ဖို႔  ရွိေနပါတယ္။   ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္မွာ တင္းမာမႈ အရွိန္ျမင့္လာေအာင္ ႏိုင္ငံတခ်ဳိ႔က ျပသနာေတြဖန္တီးေနတယ္လို႔ ႏိုင္ငံအမည္ကို မေဖာ္ျပဘဲ သူက ျပစ္တင္ခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံဟာ ေရေၾကာင္းသြားလာေရးလြတ္လပ္မႈ Freedom of Navigation (FON) ကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး စစ္အင္အားျပေနသလို တ႐ုတ္ကို ဆန္႔က်င္ဖို႔ ရည္ရြယ္ၿပီး မဟာမိတ္အဖြဲ႔တဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနေၾကာင္းနဲ႔ ဒီလုပ္ရပ္ကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ဆန္႔က်င္ေၾကာင္း သူက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္မွာ လြတ္လပ္တဲ့ ေရေၾကာင္းသြားလာမႈရရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေနတာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုျဖစ္တာေၾကာင့္ ရည္ညႊန္းတယ္လို႔ ယူဆရပါတယ္။ FON ဟာ အစဥ္အဆက္က်င့္သုံးခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒစည္းမ်ဥ္းတရပ္ျဖစ္ၿပီး ႁခြင္းခ်က္ကလြဲလို႔ ႏိုင္ငံအလံေထာင္ထားတဲ့ ေရယာဥ္ေတြကို တျခားႏိုင္ငံက ၀င္ေရာက္ဟန္႔တားႏိုင္ျခင္းမရွိေစရလို႔ သတ္မွတ္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ေမလ ကုန္ပုိင္းက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဗဟိုစစ္ေကာ္မရွင္ ႏိုင္ငံတကာပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေရး႐ုံး ညႊန္ၾကားေရးမႉး Guan Youfei က  တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ FON ကို အစဥ္အၿမဲ လက္ခံေၾကာင္းနဲ႔ ဒါေပမယ့္လည္း တပါးသူရဲ႕ အခြင့္အေရး၊ ခံစားခ်က္နဲ႔ လုံၿခဳံမႈကို ထည့္သြင္းမစဥ္းစားတဲ့ Wanton Navigation ကိုေတာ့ ဆန္႔က်င္ေၾကာင္း ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဖိလစ္ပိုင္ကမကထျပဳတဲ့ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ခုံ႐ုံးမွာ တ႐ုတ္က ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မွာ မဟုတ္သလို ေထာက္ခံမွာလည္း မဟုတ္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ခုံ႐ုံးက ဘယ္လိုရလဒ္မ်ဳိးထြက္ပါေစ အသိအမွတ္ျပဳမွာမဟုတ္သလို လိုက္ပါေဆာင္ရြက္မွာလည္း မဟုတ္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဇြန္ ၅ ရက္ေန႔က တ႐ုတ္စစ္ဘက္အရာရွိက စင္ကာပူမွာ ေျပာၿပီးခ်ိန္ ညေနေစာင္းမွာေတာ့ ရွစ္ႀကိမ္ေျမာက္ အေမရိကန္-တ႐ုတ္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္စီးပြာေးရးေဆြးေႏြးပြဲအတြက္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဂြ်န္ကယ္ရီဟာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို ၂ ရက္တာခရီး ေရာက္ရွိခဲ့ပါတယ္။ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္မွာ ပိုက္နက္အျငင္းပြားမငေတြ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔ အာဆီယံႏိုင္ငံအခ်ဳိ႔အၾကား ျဖစ္ေနသလို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ပင္လယ္တြင္းမွာ ကြ်န္းတုေတြ တည္ေဆာက္ေနမငေတြလညး္ရွိေနပါတယ္။ အေမရိကန္ကလည္း ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္တြင္းမွာ ကင္းလွည့္စစ္သေဘၤာေတြ၊ ေလယာဥ္ေတြ ေပးပို႔ေစလႊတ္ေနသလို တ႐ုတ္နဲ႔ ပိုင္ဆိုင္မႈ အျငငး္ပြားေနတဲ့ ဗီယက္နမ္နိင္ငံကို လက္နက္ေရာင္းခ်မႈ ပိတ္ပင္တာကို  ျပန္ဖြင့္ေပးခဲ့ပါတယ္။