ထိုင္းအာဏာပိုင္ေတြက အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁ သန္းဖိုး တန္ဖိုးရွိတဲ့ ေမွာင္ခိုဆင္စြယ္ ကီလို ၇၀၀ ကို ဒီဇင္ဘာ ၁၈ ရက္ေန႔မွာ သိမ္းဆည္းခဲ့တယ္လို႔ အရာရွိေတြက ေျပာပါတယ္။ ဆင္စြယ္ စုစုေပါင္း ၂၈၉ ခုကို ထုပ္ပိုးထားတဲ့ ေသတၱာဟာ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယား ႏိုင္ငံက လာၿပီး စင္ကာပူႏိုင္ငံကို ျဖတ္သန္းခဲ့တယ္၊ အဲဒီေနာက္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ေကာ့စမြီကၽြန္း အေကာက္ခြန္ဌာနကို ဒီဇင္ဘာ ၁၀ ရက္ေန႔က ေရာက္ခဲ့တယ္လို႔ အေကာက္ခြန္ဌာနက ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ပါတယ္။ ဒီသေဘၤာတင္ပို႔မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေနာက္ကြယ္မွာ ဘာလဲဆိုတာ သိဖို႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈကို အာဏာပိုင္ေတြက စတင္ လုပ္ေဆာင္ေနပါၿပီ။ ထိုင္းႏိုင္ငံဟာ အာရွမွာ အာဖရိက ဆင္စြယ္ေမွာင္ခိုမႈ အတြက္ ထိပ္တန္းပန္းတုိင္ပါ။ မ်ိဳးသုဥ္းမယ့္ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ မ်ိဳးစိတ္ေတြ ကုန္ကူးမႈ တားျမစ္ေရး ႏိုင္ငံတကာ သေဘာ တူညီခ်က္ CITES လက္ေအာက္မွာ တရားမဝင္ ဆင္စြယ္ကုန္ကူးမႈကို ႏွိမ္နင္းဖို႔နဲ႔ မဟုတ္ရင္ ဒဏ္ခတ္မႈကို ရင္ဆိုင္ရမယ့္ ဖိအားေတြ တိုးလာေနပါတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံထဲကို ေမွာင္ခိုသြင္းတဲ့ ဆင္စြယ္အမ်ားအျပားဟာ တျခားႏိုင္ငံကပါ။ လက္မႈပစၥည္းအျဖစ္ ထုဆစ္ၿပီးရင္ တ႐ုတ္နဲ႔ ဗီယက္နမ္ ႏိုင္ငံေတြဆီ သေဘၤာနဲ႔ တင္ပို႔ေလ့ ရွိပါတယ္။ ဇန္နဝါရီလက ထိုင္းအစိုးရဟာ ဆင္စြယ္ ပိုင္ဆိုင္ ကုန္ကူးမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ စည္းကမ္း တင္းၾကပ္ဖို႔ ဥပေဒသစ္ကို ျပ႒ာန္းခဲ့ပါတယ္။ ဥပေဒအရ အာဖရိက ဆင္စြယ္ေတြကို ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္း ေရာင္းခ်ဖို႔ ပိုင္ဆိုင္မႈကို တားျမစ္ထားပါတယ္။ ဧၿပီလက ထိုင္း အေကာက္ခြန္ အရာရွိေတြဟာ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၆ သန္းတန္တဲ့ ဆင္စြယ္ေလးတန္ကို သိမ္းဆည္းမိခဲ့ပါတယ္။ ထိုင္းသမိုင္းမွာ အမ်ားဆံုး သိမ္းမိမႈလို႔ အေကာက္ခြန္ဌာနက ဆိုပါတယ္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္က အာဖရိကဆင္ ေကာင္ေရ ၂ ေသာင္းေက်ာ္ ဆင္စြယ္အတြက္ အသတ္ခံခဲ့ရတယ္လို႔ CITES ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔က ဆိုပါတယ္။ ခုေတာ့ အာဖရိက ဆင္ေကာင္ေရ ၅ သိန္းေလာက္သာ က်န္ေတာ့တယ္လို႔ ယံုၾကည္ေနၾကပါတယ္။