ျမန္မာနိုင္ငံမွာ စစ္မွန္တဲ့ျပည္ေထာင္စုတရပ္ ေပၚထြန္းေရးအတြက္ ပင္လံုစိတ္ ဓာတ္ေပၚမွာ အေျခခံေဆြးေနြးၾကဖို့ ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံျဖစ္ေျမာက္ေရး ဦး ေဆာင္ၾကိုးပမ္းေနသူေတြက အင္အားစုအားလံုးကို ေဆာ္ဩလိုက္ပါတယ္။
လက္႐ွိ နယ္စပ္ေဒသမွာ အစိုးရတပ္ေတြနဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ေတြအၾကားျဖစ္ပြားေနတဲ့ တိုက္ပြဲေတြအေပၚ စိုးရိမ္ေၾကာင္းနဲ့ တိုင္းရင္းသားေသြးစည္းညီညြတ္မႈကို တည္ေဆာက္ဖို့ အေရးတၾကီးလိုအပ္ေနျပီလို့လည္း ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံျဖစ္ေျမာက္ေရး ၾကိုးပမ္းေနသူ တဦးျဖစ္တဲ့ျပည္သူ့ လြွႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားျပုေကာ္မတီ (စီအာရ္ပီပီ) အတြင္းေရးမႉး ဦးေအးသာေအာင္က ေျပာပါတယ္။
ဒီအေျခအေနေတြနဲ့ ပတ္သက္လို့ ဦးေအးသာေအာင္ကို ေမးျမန္းထားပါတယ္။
ဇူလိုင္လလယ္ေလာက္မွာ စီအာရ္ပီပီ ကေနျပီးေတာ့ စာတမ္း ဖတ္ပြဲေတြ စတင္နိုင္မယ္ဆိုျပီး ခန့္မွန္းေျပာဆိုခ်က္ေတြ အရင္က ႐ွိခဲ့ဖူးတယ္ေပါ့ေနာ္။ အခု ေနာက္ဆံုး ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈကို ေျပာျပပါ။
“စာတမ္းေတြက ေရးလို့ မျပီးၾကေသးေတာ့ က်ေနာ္တို့က မွန္းထားတာေပါ့ဗ်ာ၊ ဒါေပမယ့္ ဒီအခ်ိန္မွာ ဖတ္မယ္လို့ေတာ့ အတိအက် မဟုတ္ပါဘူး။ အဓိကကေတာ့ က်ေနာ္တို့ စာတမ္းေတြ မ်ားမ်ား ရခ်င္တယ္။ ရျပီးမွပဲ က်ေနာ္တို့က စာတမ္းဖတ္ပြဲ လုပ္မယ္။ အဲဒီ ကာယကံ႐ွင္ ေရးတဲ့ စာတမ္း႐ွင္ေတြကိုယ္တိုင္ တခ်ို့ကိုေတာ့ ဖတ္မယ္။ အေဝးေရာက္ေနတဲ့ ပုဂၢိုလ္မ်ားအတြက္ကေတာ့ သင့္ေတာ္တဲ့လူ ေ႐ြးဖို့၊ ဒီမွာပဲ က်ေနာ္တို့ ဖတ္မယ္ေပါ့။ အခုထိကေတာ့ က်ေနာ္တို့ စာတမ္းဖတ္ဖို့ ရက္ကို မသတ္မွတ္ရေသးဘူး။”
ဦးေအးသာေအာင္တို့က ဗမာအပါအဝင္ တိုင္းရင္းသားေတြအားလံုး တန္းတူေရးနဲ့ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္အတြက္ ဆိုျပီးေတာ့ တဖက္မွာ စီစဥ္ေနသလို တဖက္မွာလည္း တိုက္ပြဲေတြက ျပည္တြင္းစစ္ဆီ ျပန္ဦးတည္ေနပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အန္ကယ္တို့ရဲ့ ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံေခၚယူေရး ၾကိုးပမ္းခ်က္က ပိုမိုျပီးေတာ့ ခိုင္မာလာတဲ့ သေဘာ႐ွိလား။ သံုးသပ္ျပပါလား။
“က်ေနာ္တို့ တိုင္းျပည္မွာ လက္နက္ကိုင္တိုက္ပြဲေတြ ပိုျပီးျဖစ္လာတယ္။ ျပည္တြင္းစစ္မီးကလည္း က်ယ္ျပန့္လာမယ့္ အေနအထားေတြကို ျမင္ေနရတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို့လို့ က်ေနာ္တို့ ၾကိုးပမ္းေနတဲ့ လုပ္ရပ္ေတြကို ပိုျပီးေတာ့ လုပ္ဖို့လိုတယ္လို့ ျမင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို့ လုပ္တဲ့ရည္႐ြယ္ခ်က္က တိုင္းျပည္မွာ ျပည္ေထာင္စုကို ၁၉၄၈ ခုနွစ္က စျပီးေတာ့ တည္ေထာင္ခဲ့ေပမယ့္ တကယ္တမ္းမွာေတာ့ တိ္ုင္းရင္းသားေသြးစည္းညီညြတ္မႈကို အစစ္အမွန္ မတည္ေဆာက္နိုင္ေသးဘူး။ အဲဒီေတာ့ တိုင္းရင္းသားေသြးစည္းညီညြတ္မႈကို တည္ေဆာက္နိ္ုင္ဖို့ဆိုရင္ က်ေနာ္တို့က ပင္လံုအေျခခံအေပၚမွာ ေဆြးေနြးဖို့ လိုတယ္။ ျပီးေတာ့ ၂၁ ရာစုနဲ့အညီ၊ ေခတ္သစ္နဲ့အညီ၊ တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ့အညီ က်ေနာ္တို့က ဆက္လက္ျပီးေတာ့ ေဆြးေနြးဖို့ လိုမယ္လို့ ယူဆပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို့လို့ က်ေနာ္တို့ ၾကိုးစားေနတဲ့ဟာက အခုေျခအေနမွာဆိုရင္ ပိုျပီးေတာ့ ၾကိုးပမ္းဖို့၊ ပိုျပီးေတာ့ လုပ္ဖို့ လိုအပ္တယ္လို့ က်ေနာ္တို့ သံုးသပ္ပါတယ္။”
သမၼတ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ တက္လာခါစ မိန့္ခြန္းေတြမွာ နိုင္ငံကို ျပည္ေထာင္စု သမၼတ ျမန္မာနိုင္ငံေတာ္ ဆိုျပီးေတာ့ ေျပာင္းလဲတာ ေတြ့ရတယ္။ ျပည္ေထာင္စု ဆိုတဲ့ စကားလံုးသံုးတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဗမာျပည္မွာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ေတြနဲ့ ေတြ့ဆံုေဆြးေနြးေရးနဲ့ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ သမၼတၾကီး ေျပာၾကားခ်က္မွာ ေတြ့ဆံု ေဆြးေနြးေရး ဆိုတာထက္ အဲဒီေဒသေတြကို လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးေတြ၊ တံတားေတြ ေကာင္းေအာင္ လုပ္ေပးလို့႐ွိရင္ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီညြတ္ေရး ပိုျပီးေတာ့ ေဆာင္ ႐ြက္နိုင္တယ္လို့ ေျပာတယ္။ အဲဒီေတာ့ လက္႐ွိအစိုးရရဲ့ ျပည္ေထာင္စုဆိုတဲ့ စံနဲ့ အန္ကယ္တို့ရဲ့ စံနဲ့က နည္းနည္း လြဲေနသလိုပဲ ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒါ အန္ကယ္တို့ ျပည္ေထာင္စု ဆိုတဲ့ေနရာမွာ လက္႐ွိအစိုးရ မပါဘဲေရာ ျဖစ္မလား။
“ဟုတ္ကဲ့။ က်ေနာ္တို့ကေတာ့ အားလံုးပါဝင္နိုင္တဲ့ ေဆြးေနြးပြဲမ်ိုးေပါ့။ အားလံုးပါဝင္ျပီးေတာ့ ပင္လံုအေျခခံစိတ္ဓာတ္အေပၚမွာ ေဆြးေနြးျပီးေတာ့ က်ေနာ္တို့ သေဘာတူညီခ်က္ေတြကို ရေအာင္ ညွိနွိုင္းမယ္။ အဲဒီလို ညွိနွိုင္းလို့ ရလာတဲ့ အေျခခံအေပၚမွာ က်ေနာ္တို့က တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရး၊ စစ္မွန္တဲ့ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရးကို ၾကိုးပမ္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို့လို့ အာလံုးပါဝင္ဖို့လည္း က်ေနာ္တို့က ရည္႐ြယ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အခုနက ခင္ဗ်ား ေျပာသြားတဲ့ အထဲမွာ ပါပါတယ္။ ျပည္နယ္ေတြ အသီးသီးမွာ တိုင္းရင္းသား ေဒသေတြမွာ စီးပြားေရး၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး စသည္အားျဖင့္ ဒါေတြကေတာ့ လိုအပ္ပါတယ္။ အဲဒီေလာက္နဲ့ မျပည့္စံုပါဘူး။ ျပည္နယ္ေတြ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိုးမ်ားရဲ့ ရပိုင္ခြင့္၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ ေမြးရာပါ အခြင့္အေရးဆိုတာက ဒီ စီးပြားေရး၊ လမ္းတံတားေတြကေတာ့ တိုင္းရင္းသားေတြ ကိုယ္တိုင္ သူတို့ျပည္နယ္မွာ သူတို့ တည္ေဆာက္ဖို့ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ ႐ွိတဲ့ျပည္နယ္၊ ကိုယ့္ၾကမၼာကို ဖန္တီးခြင့္ ႐ွိတဲ့ ျပည္နယ္ ျဖစ္ဖို့လိုပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားမ်ားရဲ့ အခြင့္အေရးကို ဖြဲ့စည္းပံုမွာ တကယ္ တရားဝင္ျပ႒ာန္းထားဖို့ လိုပါတယ္။ အဲဒီလိုမွသာလ်ွင္ တိုင္းရင္းသားေတြဟာ ကိုယ့္ရဲ့ျပည္နယ္ တံတားေဆာက္ဖို့၊ ျပည္နယ္က်န္းမာေရးေတြကို ေဖာ္ေဆာင္ဖို့ အျခားအျခား စီးပြားေရးဖြံ့ျဖိုးတိုးတက္လာေအာင္ လုပ္ဖို့၊ ျပည္နယ္တြင္းမွာ ႐ွိတဲ့ ေက်းလက္ေဒသနဲ့ ျမို့ျပရဲ့ ကြာျခားခ်က္ေတြကို က်ဥ္းေျမာင္းေအာင္ လုပ္ဖို့ အစစ ပညာေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ထံုးတမ္းဓေလ့၊ ဘာသာေရး စသည္အားျဖင့္ ဒါေတြကို ကိုယ့္လူမ်ိုးေတြက ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် ကိုယ့္ၾကမၼာကို လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ ဖန္တီးပိုင္ခြင့္ ရဖို့ လိုပါတယ္။ အဲဒါေတြကို ဖြဲ့စည္းပံုမွာ ျပ႒ာန္းေပးမွ အဲဒီဖြဲ့စည္းပံုနဲ့အညီ ေဒသအသီးသီးမွာ႐ွိတဲ့ တိ္ုင္းရင္းသားလူမ်ိုးအသီးသီးက ေဖာ္ေဆာင္နိုင္ခြင့္၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ရမွ တကယ္ တိုင္းရင္းသားမ်ားရဲ့ လိုအင္ဆနၵကို ေဖာ္ေဆာင္ေပးရာ ေရာက္မွာ။ ဒီလိုအခါက်မွ တကယ့္ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရး ေဖာ္ေဆာင္ရာက်မွာ။”
အခု ျမန္မာနိုင္ငံရဲ့ ေတာင္ပိုင္းမွာ အဓိကအားျဖင့္ လက္ညွိုးထိုးျပလို့ ရတာကေတာ့ ထားဝယ္ေရနက္ဆိပ္ကမ္းေပါ့ေနာ္။ ထိုင္းအေျခစိုက္ အီတာလီယံ ထိုင္းကုမၸဏီကေနျပီးေတာ့ ေဒၚလာ ၈ ဘီလ်ွံေက်ာ္ေပါ့ေနာ္ ရင္းနွီးလုပ္ကိုင္ေနတယ္၊ ဒီစီမံကိန္းၾကီးတခုလံုး အစအဆံုးဆိုရင္ ဘီလ်ွံ ၁၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ ႐ွိမယ္ေတာင္ ခန့္မွန္းေနၾကတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဗမာျပည္မွာ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရး မ႐ွိေသးဘဲနဲ့၊ အမ်ိုးသားေတြ ျပည္လည္ မသင့္ျမတ္ေသးဘဲနဲ့ ဒီလိုမ်ိုး ေရနက္ဆိပ္ကမ္းလို နိုင္ငံတကာက အရင္းအနွီးေတြ အမ်ားၾကီး ဝင္လာလို့႐ွိရင္ေရာ က်ေနာ္တို့ နိုင္ငံ ေအးခ်မ္းသြားနိုင္လား။ လူေတြက အဆင္ေျပေခ်ာေမြ့ျပီးေတာ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းကိုင္ငန္းေတြ အဆင္ေျပျပီးေတာ့ မျဖစ္နိုင္ဘူးလား။
“ဒါက က်ေနာ္တို့ အျမင္ကေတာ့ ဘယ္လို စီးပြားေရးစီမံကိန္းေတြ လုပ္ေပမယ့္ အေျခခံနိုင္ငံေရးတည္ျငိမ္မႈမ႐ွိရင္၊ ျပည္တြင္းျငိမ္းခ်မ္းေရး မ႐ွိဘူးဆိုရင္ အိတ္ေပါက္နဲ့ ဖားေကာက္သလို ျဖစ္ေနမယ္လို့ က်ေနာ္က ျမင္ပါတယ္။ လူတစုေလာက္မွာသာ ဒီ စီးပြားေရးရဲ့ အက်ိုးအျမတ္ေတြကို ခံစားခြင့္႐ွိျပီးေတာ့ တိုင္းရင္းသားအမ်ားျပည္သူေတြ ကေတာ့ စစ္ေဘးစစ္ဒဏ္ေတြ ခံေနရမယ္၊ နိုင္ငံေရးမတည္ျငိမ္မႈဒဏ္ေတြကို ခံေနရမယ္၊ မ်ွမ်ွတတမ႐ွိတဲ့ စီမံခန့္ခြဲမႈေတြ ေအာက္မွာ အမ်ားျပည္သူေတြရဲ့ အက်ိုးကို ေဖာ္ေဆာင္ေပးနိုင္ဖို့ဆိုတာ မျဖစ္နိ္ုင္ဘူးလို့ ထင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို့လို့ က်ေနာ္တို့က ဒီလို စီမံကိန္းေတြ လုပ္တဲ့ေနရာမွာ အထူးသျဖင့္ နိုင္ငံေတာ္ရဲ့ တိုင္းျပည္ရဲ့ အေနအထား၊ ျပီးေတာ့ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ရဲ့ ယိုယြင္းပ်က္စီးမႈ အေနအထားေတြ အမ်ားၾကီး အေျခခံေပၚမွာ ၾကည့္ျပီးေတာ့ သံုးသပ္ဖို့ လိုတာေတြ ႐ွိေကာင္း႐ွိမယ္။ ဒါေပမယ့္ အဓိက က်ေနာ္တို့ ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ျပည္တြင္းမွာ တျပည္လံုး အတိုင္းအတာနဲ့ နိုင္ငံေရးတည္ျငိမ္မႈ ႐ွိဖို့လိုတယ္။ ျပည္တြင္းျငိမ္းခ်မ္းေရး ႐ွိဖို့လိုတယ္။ အဲဒါေတြ မ႐ွိဘဲနဲ့ ဟိုေနရာကြက္ကြက္၊ ဒီေနရာကြက္ကြက္ စီးပြားေရးေတြကို ကြက္ျပီးေတာ့ ဖန္တီးေနရံုနဲ့ေတာ့ တိုင္းျပည္ဖြံ့ျဖိုးတိုးတက္ဖို့ ဆိုတာ မျဖစ္နိ္ုင္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို့လို့ ျပည္တြင္းျငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို့၊ နိုင္ငံေရးတည္ျငိမ္ဖို့ ဆိုတာက တိုင္းရင္းသား အားလံုးနဲ့ ေတြ့ဆံုေဆြးေနြးျပီးေတာ့၊ ယာယီအပစ္အခတ္ရပ္စဲ ေနရံုနဲ့ မျပီးဘူး။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲရာကေန တျပည္လံုးျငိမ္းခ်မ္းေရးကို တည္ေဆာက္နိုင္ဖို့ လိုမယ္။ ျပီးေတာ့ တကယ့္ ဗမာျပည္ရဲ့ အတြင္းပိုင္းမွာလည္းပဲ နိုင္ငံေရးတည္ျငိမ္ေအာင္ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြနဲ့ နိုင္ငံေရးအရ ေဆြးေနြးျပီးေတာ့ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ရျပီးေတာ့ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္နိုင္ေအာင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို့ လိုမယ္လို့ က်ေနာ့္ အေနနဲ့ သံုးသပ္ပါတယ္။”
စစၼြန္သည့္်ပည္ေထာငၥုေပၚထျန္းေရး ပငႅုံစိတၶာတ္ေပၚ အေ်ခခံေဆျးေႏျးၾကရန္ ေဆာ္ၾသ
ေအးႏိုင္ 14 ဇူလိုင္ 2011
်မနၼာႏိုင္ငံမြာ စစၼြနၱဲ့်ပည္ေထာငၥုတရပ္ ေပၚထျန္းေရးအတၾက္ ပငႅုံစိတ္ ဓာတ္ေပၚမြာ အေ်ခခံေဆျးေႏျးၾကဖို႔ ၂၁ ရာစု ပငႅုံညီလာခံ်ဖစ္ေ်မာက္ေရး ဦး ေဆာင္ႀကိဳးပမ္းေနသူေတၾက အင္အားစုအားလုံးကို ေဆာ္ၾသလိုကၸါတယ္။
လက္႐ြိ နယၥပ္ေဒသမြာ အစိုးရတပ္ေတျနဲ့ တိုင္းရင္းသားလကၷကၠိုငၱပ္ေတၾအၾကား်ဖစၸျားေနတဲ့ တိုကၸျဲေတၾအေပၚ စိုးရိမ္ေၾကာင္းနဲ့ တိုင္းရင္းသားေသျးစည္းညီၫၾတၼႈကုိ တည္ေဆာကၹုိ႔ အေရးတၾကီးလိုအပ္ေနၿပီလို႔လည္း ၂၁ ရာစု ပငႅုံညီလာခံ်ဖစ္ေ်မာက္ေရး ႀကိဳးပမ္းေနသူ တဦး်ဖစၱဲ့်ပည္သူ႔ လႊတ္ေတာၠိုုယၥား်ပဳေကာၼတီ (စီအာရၸီပီ) အတျင္းေရးမြဴး ဦးေအးသာေအာငၠ ေ်ပာပါတယ္။
ဒီအေ်ခအေနေတျနဲ႔ ပတ္သကႅုိ႔ ဦးေအးသာေအာငၠို ေမး်မန္းထားပါတယ္။
ဇူလုိငႅလယ္ေလာကၼြာ စီအာရၸီပီ ကေနၿပီးေတာ့ စာတမ္း ဖတၸျဲေတျ စတင္ႏုိငၼယၦုိၿပီး ခန္႔မြန္းေ်ပာဆုိခ္က္ေတျ အရငၠ ရိြခဲ့ဖူးတယ္ေပါ့ေနာ္။ အခု ေနာကၦုံး ်ဖစ္ေပၚတုိးတကၼႈကုိ ေ်ပာ်ပပါ။
“စာတမ္းေတၾက ေရးလုိ႔ မၿပီးၾကေသးေတာ့ က္ေနာၱုိ႔က မြန္းထားတာေပါ့ဗ္ာ၊ ဒါေပမယ့္ ဒီအခ္ိနၼြာ ဖတၼယႅုိ႔ေတာ့ အတိအက္ မဟုတၸါဘူး။ အဓိကကေတာ့ က္ေနာၱုိ႔ စာတမ္းေတျ မ္ားမ္ား ရခ္ငၱယ္။ ရၿပီးမြပဲ က္ေနာၱုိ႔က စာတမ္းဖတၸျဲ လုပၼယ္။ အဲဒီ ကာယကံ႐ြင္ ေရးတဲ့ စာတမ္း႐ြင္ေတၾကုိယၱုိင္ တခ္ဳိ႕ကိုေတာ့ ဖတၼယ္။ အေဝးေရာက္ေနတဲ့ ပုဂိၢဳလၼ္ားအတၾကၠေတာ့ သင့္ေတာၱဲ့လူ ေရျးဖုိ႔၊ ဒီမြာပဲ က္ေနာၱုိ႔ ဖတၼယ္ေပါ့။ အခုထိကေတာ့ က္ေနာၱုိ႔ စာတမ္းဖတၹုိ႔ ရကၠုိ မသတၼြတ္ရေသးဘူး။”
ဦးေအးသာေအာငၱုိ႔က ဗမာအပါအဝင္ တုိင္းရင္းသားေတၾအားလုံး တန္းတူေရးနဲ႔ ကုိယၸုိင္်ပ႒ာန္းချင့္အတၾက္ ဆုိၿပီးေတာ့ တဖကၼြာ စီစဥ္ေနသလုိ တဖကၼြာလည္း တုိကၸျဲေတၾက ်ပညၱျင္းစစၦီ ်ပန္ဦးတည္ေနပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အနၠယၱုိ႔ရဲ႕ ၂၁ ရာစု ပငႅုံညီလာခံေခၚယူေရး ႀကိဳးပမ္းခ္ကၠ ပုိမုိၿပီးေတာ့ ခုိငၼာလာတဲ့ သေဘာရိြလား။ သုံးသပ္်ပပါလား။
“က္ေနာၱုိ႔ တုိင္း်ပညၼြာ လကၷကၠုိငၱုိကၸျဲေတျ ပုိၿပီး်ဖစႅာတယ္။ ်ပညၱျင္းစစၼီးကလည္း က္ယ္်ပန္႔လာမယ့္ အေနအထားေတၾကုိ ်မင္ေနရတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ က္ေနာၱုိ႔ ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ လုပ္ရပ္ေတၾကုိ ပုိၿပီးေတာ့ လုပၹုိ႔လုိတယႅုိ႔ ်မငၸါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ က္ေနာၱုိ႔ လုပၱဲ့ရည္ရၾယၡ္ကၠ တိုင္း်ပညၼြာ ်ပည္ေထာငၥုကုိ ၁၉၄၈ ခုႏြစၠ စၿပီးေတာ့ တည္ေထာငၡဲ့ေပမယ့္ တကယၱမ္းမြာေတာ့ တုိ္င္းရင္းသားေသျးစည္းညီၫၾတၼႈကုိ အစစ္အမြန္ မတည္ေဆာက္ႏုိင္ေသးဘူး။ အဲဒီေတာ့ တိုင္းရင္းသားေသျးစည္းညီၫၾတၼႈကုိ တည္ေဆာက္ႏုိ္ငၹုိ႔ဆုိရင္ က္ေနာၱု႔ိက ပငႅုံအေ်ခခံအေပၚမြာ ေဆျးေႏျးဖုိ႔ လုိတယ္။ ၿပီးေတာ့ ၂၁ ရာစုနဲ႔အညီ၊ ေခတ္သစၷဲ႔အညီ၊ တုိးတက္ေ်ပာင္းလဲလာတဲ့ အေ်ခအေနေတျနဲ႔အညီ က္ေနာၱုိ႔က ဆကႅက္ၿပီးေတာ့ ေဆျးေႏျးဖုိ႔ လုိမယႅုိ႔ ယူဆပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ က္ေနာၱုိ႔ ႀကိဳးစားေနတဲ့ဟာက အခုေ်ခအေနမြာဆုိရင္ ပုိၿပီးေတာ့ ႀကိဳးပမ္းဖုိ႔၊ ပုိၿပီးေတာ့ လုပၹုိ႔ လုိအပၱယႅုိ႔ က္ေနာၱုိ႔ သုံးသပၸါတယ္။”
သမၼတ ဦးသိန္းစိန္အစုိးရ တကႅာခါစ မိန္႔ချန္းေတျမြာ ႏုိင္ငံကုိ ်ပည္ေထာငၥု သမၼတ ်မနၼာႏုိင္ငံေတာ္ ဆုိၿပီးေတာ့ ေ်ပာင္းလဲတာ ေတျ႔ရတယ္။ ်ပည္ေထာငၥု ဆုိတဲ့ စကားလုံးသုံးတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဗမာ်ပညၼြာ တုိင္းရင္းသားလကၷကၠုိင္ ေတျနဲ႔ ေတျ႔ဆုံေဆျးေႏျးေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ သမၼတႀကီး ေ်ပာၾကားခ္ကၼြာ ေတျ႔ဆုံ ေဆျးေႏျးေရး ဆုိတာထက္ အဲဒီေဒသေတၾကုိ လမ္းပန္းဆက္သၾယ္ေရးေတျ၊ တံတားေတျ ေကာင္းေအာင္ လုပ္ေပးလုိ႔ရိြရင္ တုိင္းရင္းသား စည္းလုံးညီၫၾတ္ေရး ပုိၿပီးေတာ့ ေဆာင္ ရၾက္ႏုိငၱယႅုိ႔ ေ်ပာတယ္။ အဲဒီေတာ့ လက္ရိြအစုိးရရဲ႕ ်ပည္ေထာငၥုဆုိတဲ့ စံနဲ႔ အနၠယၱုိ႔ရဲ႕ စံနဲ႔က နည္းနည္း လျဲေနသလုိပဲ ်ဖစ္ေနတယ္။ အဲဒါ အနၠယၱုိ႔ ်ပည္ေထာငၥု ဆုိတဲ့ေနရာမြာ လက္ရိြအစုိးရ မပါဘဲေရာ ်ဖစၼလား။
“ဟုတၠဲ့။ က္ေနာၱုိ႔ကေတာ့ အားလုံးပါဝင္ႏုိငၱဲ့ ေဆျးေႏျးပျဲမ္ဳိးေပါ့။ အားလုံးပါဝင္ၿပီးေတာ့ ပငႅုံအေ်ခခံစိတၶာတ္အေပၚမြာ ေဆျးေႏျးၿပီးေတာ့ က္ေနာၱုိ႔ သေဘာတူညီခ္က္ေတၾကုိ ရေအာင္ ညႇိႏႈိင္းမယ္။ အဲဒီလုိ ညႇိႏႈိင္းလုိ႔ ရလာတဲ့ အေ်ခခံအေပၚမြာ က္ေနာၱုိ႔က တုိင္းရင္းသားစည္းလုံးညီၫၾတ္ေရး၊ စစၼြနၱဲ့ ်ပည္ေထာငၥု တည္ေဆာက္ေရးကုိ ႀကိဳးပမ္းမြာ ်ဖစၸါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ အာလုံးပါဝငၹုိ႔လည္း က္ေနာၱုိ႔က ရည္ရၾယၸါတယ္။ အထူးသ်ဖင့္ အခုနက ခငၺ္ား ေ်ပာသျားတဲ့ အထဲမြာ ပါပါတယ္။ ်ပညၷယ္ေတျ အသီးသီးမြာ တုိင္းရင္းသား ေဒသေတျမြာ စီးပျားေရး၊ လမ္းပန္းဆက္သၾယ္ေရး စသည္အား်ဖင့္ ဒါေတၾကေတာ့ လုိအပၸါတယ္။ အဲဒီေလာကၷဲ႔ မ်ပည့္စုံပါဘူး။ ်ပညၷယ္ေတျ တုိင္းရင္းသား လူမ္ဳိးမ္ားရဲ႕ ရပုိငၡျင့္၊ လုပၸုိငၡျင့္၊ ေမျးရာပါ အချင့္အေရးဆုိတာက ဒီ စီးပျားေရး၊ လမ္းတံတားေတၾကေတာ့ တုိင္းရင္းသားေတျ ကုိယၱုိင္ သူတုိ႔်ပညၷယၼြာ သူတုိ႔ တည္ေဆာကၹုိ႔ လုိအပၸါတယ္။ ဒါ့အ်ပင္ ကုိယၸုိင္်ပ႒ာန္းချင့္ ရိြတဲ့်ပညၷယ္၊ ကိုယ့္ၾကမၼာကုိ ဖနၱီးချင့္ ရိြတဲ့ ်ပညၷယ္ ်ဖစၹုိ႔လုိပါတယ္။ တုိင္းရင္းသားမ္ားရဲ႕ အချင့္အေရးကုိ ဖျဲ႔စည္းပုံမြာ တကယ္ တရားဝင္်ပ႒ာန္းထားဖုိ႔ လုိပါတယ္။ အဲဒီလုိမြသာလြ္င္ တုိင္းရင္းသားေတၾဟာ ကုိယ့္ရဲ႕်ပညၷယ္ တံတားေဆာကၹုိ႔၊ ်ပညၷယၠ္န္းမာေရးေတၾကုိ ေဖာ္ေဆာငၹုိ႔ အ်ခားအ်ခား စီးပျားေရးဖျံ႔ၿဖိဳးတုိးတကႅာေအာင္ လုပၹုိ႔၊ ်ပညၷယၱျင္းမြာ ရိြတဲ့ ေက္းလက္ေဒသနဲ႔ ၿမိဳ႕်ပရဲ႕ ကျာ်ခားခ္က္ေတၾကုိ က္ဥ္းေ်မာင္းေအာင္ လုပၹုိ႔ အစစ ပညာေရး၊ ယဥ္ေက္းမႈ၊ ထုံးတမ္းဓေလ့၊ ဘာသာေရး စသည္အား်ဖင့္ ဒါေတၾကုိ ကုိယ့္လူမ္ဳိးေတၾက ကုိယၱုိငၠုိယၠ္ ကိုယ့္ၾကမၼာကုိ လုပၸုိငၡျင့္၊ ဖနၱီးပုိငၡျင့္ ရဖုိ႔ လုိပါတယ္။ အဲဒါေတၾကုိ ဖျဲ႔စည္းပုံမြာ ်ပ႒ာန္းေပးမြ အဲဒီဖျဲ႔စည္းပုံနဲ႔အညီ ေဒသအသီးသီးမြာရိြတဲ့ တုိ္င္းရင္းသားလူမ္ဳိးအသီးသီးက ေဖာ္ေဆာင္ႏုိငၡျင့္၊ လုပၸုိငၡျင့္ ရမြ တကယ္ တုိင္းရင္းသားမ္ားရဲ႕ လုိအငၦႏၵကုိ ေဖာ္ေဆာင္ေပးရာ ေရာကၼြာ။ ဒီလုိအခါက္မြ တကယ့္ တုိင္းရင္းသားစည္းလုံးညီၫၾတ္ေရး ေဖာ္ေဆာင္ရာက္မြာ။”
အခု ်မနၼာႏုိင္ငံရဲ႕ ေတာငၸုိင္းမြာ အဓိကအား်ဖင့္ လက္ညႇဳိးထုိး်ပလုိ႔ ရတာကေတာ့ ထားဝယ္ေရနကၦိပၠမ္းေပါ့ေနာ္။ ထုိင္းအေ်ခစုိက္ အီတာလီယံ ထုိင္းကုမၸဏီကေနၿပီးေတာ့ ေဒၚလာ ၈ ဘီလြ္ံေက္ာ္ေပါ့ေနာ္ ရင္းႏြီးလုပၠိုင္ေနတယ္၊ ဒီစီမံကိန္းႀကီးတခုလုံး အစအဆုံးဆုိရင္ ဘီလြ္ံ ၁၀၀ ေက္ာ္ေလာက္ ရိြမယ္ေတာင္ ခန္႔မြန္းေနၾကတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဗမာ်ပညၼြာ တုိင္းရင္းသားစည္းလုံးညီၫၾတ္ေရး မ႐ြိေသးဘဲနဲ႔၊ အမ္ဳိးသားေတျ ်ပညႅည္ မသင့္်မတ္ေသးဘဲနဲ႔ ဒီလုိမ္ဳိး ေရနကၦိပၠမ္းလုိ ႏုိင္ငံတကာက အရင္းအႏြီးေတျ အမ္ားႀကီး ဝငႅာလုိ႔ရိြရင္ေရာ က္ေနာၱုိ႔ ႏုိင္ငံ ေအးခ္မ္းသျားႏုိငႅား။ လူေတၾက အဆင္ေ်ပေခ္ာေမျ႔ၿပီးေတာ့ စီးပျားေရးလုပ္ငန္းကုိင္ငန္းေတျ အဆင္ေ်ပၿပီးေတာ့ မ်ဖစ္ႏုိငၻူးလား။
“ဒါက က္ေနာၱုိ႔ အ်မငၠေတာ့ ဘယႅုိ စီးပျားေရးစီမံကိန္းေတျ လုပ္ေပမယ့္ အေ်ခခံႏုိင္ငံေရးတည္ၿငိမၼႈမရိြရင္၊ ်ပညၱျင္းၿငိမ္းခ္မ္းေရး မရိြဘူးဆုိရင္ အိတ္ေပါကၷဲ႔ ဖားေကာက္သလုိ ်ဖစ္ေနမယႅုိ႔ က္ေနာၠ ်မငၸါတယ္။ လူတစုေလာကၼြာသာ ဒီ စီးပျားေရးရဲ႕ အက္ဳိးအ်မတ္ေတၾကုိ ခံစားချင့္ရိြၿပီးေတာ့ တုိင္းရင္းသားအမ္ား်ပည္သူေတျ ကေတာ့ စစ္ေဘးစစၵဏ္ေတျ ခံေနရမယ္၊ ႏုိင္ငံေရးမတည္ၿငိမၼႈဒဏ္ေတၾကုိ ခံေနရမယ္၊ မြ္မြ္တတမရိြတဲ့ စီမံခန္႔ချဲမႈေတျ ေအာကၼြာ အမ္ား်ပည္သူေတျရဲ႕ အက္ဳိးကုိ ေဖာ္ေဆာင္ေပးႏုိငၹုိ႔ဆုိတာ မ်ဖစ္ႏုိ္ငၻူးလုိ႔ ထငၸါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ က္ေနာၱုိ႔က ဒီလုိ စီမံကိန္းေတျ လုပၱဲ့ေနရာမြာ အထူးသ်ဖင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ တုိင္း်ပည္ရဲ႕ အေနအထား၊ ၿပီးေတာ့ သဘာဝပတ္ဝန္းက္င္ရဲ႕ ယုိယျင္းပ္ကၥီးမႈ အေနအထားေတျ အမ္ားႀကီး အေ်ခခံေပၚမြာ ၾကည့္ၿပီးေတာ့ သုံးသပၹုိ႔ လုိတာေတျ ရိြေကာင္းရိြမယ္။ ဒါေပမယ့္ အဓိက က္ေနာၱုိ႔ ေ်ပာခ္ငၱာကေတာ့ ်ပညၱျင္းမြာ တ်ပညႅုံး အတုိင္းအတာနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးတည္ၿငိမၼႈ ရိြဖုိ႔လုိတယ္။ ်ပညၱျင္းၿငိမ္းခ္မ္းေရး ရိြဖုိ႔လုိတယ္။ အဲဒါေတျ မရိြဘဲနဲ႔ ဟုိေနရာကၾကၠၾက္၊ ဒီေနရာကၾကၠၾက္ စီးပျားေရးေတၾကုိ ကၾက္ၿပီးေတာ့ ဖနၱီးေန႐ုံနဲ႔ေတာ့ တုိင္း်ပညၹျံ႔ၿဖိဳးတုိးတကၹုိ႔ ဆုိတာ မ်ဖစ္ႏုိ္ငၻူး။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိိ႔ ်ပညၱျင္းၿငိမ္းခ္မ္းေရးရဖုိ႔၊ ႏုိင္ငံေရးတည္ၿငိမၹုိ႔ ဆုိတာက တုိင္းရင္းသား အားလုံးနဲ႔ ေတျ႔ဆုံေဆျးေႏျးၿပီးေတာ့၊ ယာယီအပစ္အခတ္ရပၥဲ ေန႐ုံနဲ႔ မၿပီးဘူး။ အပစ္အခတ္ရပၥဲရာကေန တ်ပညႅုံးၿငိမ္းခ္မ္းေရးကုိ တည္ေဆာက္ႏုိငၹုိ႔ လုိမယ္။ ၿပီးေတာ့ တကယ့္ ဗမာ်ပည္ရဲ႕ အတျင္းပုိင္းမြာလည္းပဲ ႏုိင္ငံေရးတည္ၿငိမ္ေအာင္ ဒီမုိကေရစီအင္အားစုေတျနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအရ ေဆျးေႏျးၿပီးေတာ့ သေဘာတူညီခ္က္ေတျ ရၿပီးေတာ့ ပူးေပါင္းေဆာင္ရၾက္ႏုိင္ေအာင္ အေကာင္အထည္ေဖာၹုိ႔ လုိမယႅုိ႔ က္ေနာ့္ အေနနဲ႔ သုံးသပၸါတယ္။”
