လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၈ ႏွစ္ေလာက္က ပင္လယ္ထဲကို စြန္႔ပစ္ခဲ့တဲ့ စာတေစာင္ပါ၀င္တဲ့ ပုလင္းတလံုးကို ဂ်ာမနီႏိုင္ငံ ကမ္းေျခတခုမွာ ရွာေဖြ ေတြ႔ရွိခဲ့တယ္လို႔ တယ္လီဂရပ္ဖ္ သတင္းတပုဒ္မွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဒါဟာ ေတြ႔ရွိရသမွ် ပုလင္းထဲက စာေတြထဲမွာ ေရွးအက်ဆံုးျဖစ္ဖြယ္ရွိပါတယ္။ အၿငိမ္းစား စာတိုက္အလုပ္သမားတဦးျဖစ္တဲ့ မာရီယန္၀င္ကလာဟာ ခင္ပြန္းျဖစ္သူနဲ႔အတူ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္း အမ္မရမ္ကၽြန္း ခရီးထြက္တဲ့အခ်ိန္မွာ အဲဒီစာပါပုလင္းကို ေတြ႔ခဲ့တာလို႔ သတင္းက ဆိုပါတယ္။ “ကမ္းေျခမွာ စာပါတဲ့ ပုလင္းတလံုးကို တေယာက္ေယာက္က ေတြ႔တဲ့သေဘာပါပဲ။ ဒီစာ ဘယ္ကလာသလဲ၊ ဘယ္သူေရးခဲ့တာလဲ၊ လႈိင္းေတြေလေတြထဲမွာ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ေမ်ာေနခဲ့သလဲဆိုတာ က်မ မသိခဲ့ဘူး” လို႔ ေဒသတြင္း အမ္မရမ္သတင္းစာကို သူကေျဖလိုက္တာပါ။ ပုလင္းထဲမွာ စာရြက္အပိုင္းအစတခုနဲ႔ “ပုလင္းကိုခြဲလိုက္ပါ” လို႔ ေရးထားပါတယ္။ “က်မအမ်ိဳးသား ေဟာ့စ္တ္က ပုလင္းကိုမခြဲဘဲ စာကို ရေအာင္ထုတ္ၾကည့္ဖို႔ ႀကိဳးစားပါေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ မရတဲ့အတြက္ သူေျပာသလိုပဲ လုပ္လိုက္ရတယ္” လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ ပုလင္းထဲမွာ ရက္စြဲတပ္မထားတဲ့ ပို႔စကတ္တခုနဲ႔ “ဒါကိုျပန္ပို႔မယ္ဆိုရင္ ၁ ရွီလင္ ျပန္ေပးမယ္” လို႔ ကတိေပးထားတဲ့ စာတေစာင္ကို သူတို႔က ေတြ႔ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီစာမွာ အဂၤလိပ္၊ ဂ်ာမန္၊ ဒတ္ခ်္ဘာသာေတြနဲ႔ ဒီပုလင္းပါ ပို႔စကတ္နဲ႔စာကို ေတြ႔တဲ့ ဘယ္သူမဆို ဘယ္မွာေတြ႔တယ္၊ ဘယ္လိုေတြ႔တယ္ဆိုတာ အေၾကာင္းျပန္ေပးရမယ္လို႔ ေရးထားတာျဖစ္ၿပီး ျပန္ပို႔ရမယ့္လိပ္စာကေတာ့ ပလိုင္းေမာက္ အဏၰ၀ါဇီ၀ေဗဒအသင္းလို႔ ေရးထားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ မာရီယန္၀င္ကလာတို႔စံုတြဲဟာ အဲဒီပို႔စကတ္ကို မပ်က္စီးေစရဘဲ စာအိတ္ထဲထည့္ၿပီး လိပ္စာအတိုင္း ျပန္ပို႔ခဲ့ပါတယ္။ ပလိုင္းေမာက္ အဏၰ၀ါဇီ၀ေဗဒအသင္းက လူထုဆက္ဆံေရး ဒါ႐ုိက္တာ ဂိုင္းဘိတ္ကာက ဒီပုလင္းေတြဟာ အသင္းက ၁၉၀၄ ကေန ၁၉၀၆ အတြင္း ေျမာက္ပိုင္းပင္လယ္နက္ထဲမွာ သုေတသနလုပ္ခဲ့တဲ့ ပုလင္းေတြထဲက တခုျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ပုလင္းကို ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ေပၚမွာ ေပၚေနႏိုင္ေအာင္ အထူးျပဳလုပ္ထားတာ ျဖစ္တယ္လို႔ သတင္းက ဆိုပါတယ္။ “အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက သူတို႔ေတြဟာ ပင္လယ္ျပင္ထဲကငါးေတြနဲ႔ လက္ရွိအေျခအေန ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ေလ့လာဆန္းစစ္မႈေတြလုပ္ဖို႔ နည္းလမ္းေတြ ရွာေဖြခဲ့ၾကတယ္” လို႔ ဂိုင္းဘိတ္ကာက ေျပာပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္ထိလည္း အဏၰ၀ါ ဇီ၀ေဗဒအသင္းဟာ သုေတသနေတြ လုပ္ေနတာျဖစ္ၿပီး နည္းပညာေတြ ပိုင္ဆိုင္ေနၿပီ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အရင္လိုနည္းလမ္းေတြ မသံုးေတာ့ဘူးလို႔ သူကေျပာပါတယ္။ ဒီပုလင္းပါစာဟာ ေရွးအက်ဆံုးျဖစ္ႏိုင္ဖြယ္ရွိၿပီး ဂီးနက္စ္ ကမၻာ့စံခ်ိန္မွတ္တမ္းအဖြဲ႔ရဲ႕ ျပန္ၾကားခ်က္ကို ေစာင့္ေနတယ္လို႔ သူကေျပာပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကလည္း ဂ်ာမနီႏိုင္ငံဟာ ပုလင္းထဲပါ ေရွးအက်ဆံုး စာတေစာင္ ရွာေဖြေတြ႔ရွိမႈအတြက္ မွတ္တမ္း၀င္ဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ေပမယ့္ ခုခ်ိန္ထိ မွတ္တမ္းမ၀င္ေသးဘူးလို႔ သတင္းက ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဏၰ၀ါဇီ၀ေဗဒအသင္း အေနနဲ႔ကေတာ့ မာရီယန္၀င္ကလာကို စာထဲပါ ကတိအတိုင္း ဆုေငြ ၁ ရွီလင္ကို ေပးခဲ့ပါတယ္။ “က်ေနာ္တို႔ ရွီလင္ဒဂၤါးျပားတျပားကို အီးေဘးေလလံ၀က္ဘ္ဆိုက္မွာ ေတြ႔ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါကို ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း စာတေစာင္နဲ႔အတူ သူ႔ (မာရီယန္၀င္ကလာ) ဆီ ပို႔ေပးခဲ့ပါတယ္” လို႔ ဂိုင္းဘိတ္ကာက ေျပာပါတယ္။