အေမရိကန္သမၼတကို ကုန္သြယ္မႈ ျမႇင့္တင္ေရးဆိုင္ရာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ အပ္ႏွင္း

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက တျခားႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးကိစၥ ေဆြးေႏြးတဲ့အခါ သမၼတရဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခြင့္အာဏာ တုိးျမႇင့္ေပးတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ အပါအ၀င္ ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒေတြကို သမၼတ အိုဘားမားက ဇြန္လ ၂၉ ရက္ေန႔က လက္မွတ္ေရးထိုးပါတယ္။
အိမ္ျဖဴေတာ္ လက္မွတ္ေရးထိုးပြဲ အခမ္းအနားမွာ သမၼတ အိုဘားမားက "ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဒီလုပ္ပိုင္ခြင့္ဟာ တကယ့္ကုန္သြယ္မႈ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ မဟုတ္ဘဲ အေထာက္အပံ့သာ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ေပါက္ကပ္တဲ့ ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းေနဆဲ ကိစၥေတြကို ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ၾကရဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။” လို႔ ေျပာပါတယ္။
အေမရိကန္ကြန္ဂရက္မွာ ဒီဥပေဒမူၾကမ္းကို ရက္အတန္ၾကာ အေခ်အတင္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့သီတင္းပတ္ကမွ သမၼတကို ကုန္သြယ္မႈျမႇင့္တင္ေရးဆိုင္ရာ လုပ္ပို္င္ခြင့္ အပ္ႏွင္းဖို႔ သေဘာတူညီခဲ့ပါတယ္။
ဒီလုပ္ပိုင္ခြင့္အရ သမၼတဟာ Trans-Pacific Partnership (TPP) negotiations အဖြဲ႔၀င္ ၁၂ ႏိုင္ငံနဲ႔ ေဆာင္ရြက္တဲ့ ကုန္သြယ္မႈဆုိင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ကြန္ဂရက္ကို တင္ျပရမွာျဖစ္ၿပီး ကြန္ဂရက္က ျပင္ဆင္ပိုင္ခြင့္မရွိပါဘူး။
အဲဒီ TPP အဖြဲ႔၀င္ ၁၂ ႏုိင္ငံဟာ အာရွ-ပစိဖိတ္ႏိုင္ငံေတြ ျဖစ္ၾကၿပီး ၾသစေၾတးလ်၊ ဘ႐ူႏိုင္း၊ ကေနဒါ၊ ခ်ီလီ၊ ဂ်ပန္၊ မေလးရွား၊ မကၠဆီကို၊ နယူးဇီလန္၊ ပီ႐ူး၊ စင္ကာပူ၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။
TPP အဖြဲ႔၀င္ တျခားႏိုင္ငံေတြကလည္း အေမရိကန္ကြန္ဂရက္ရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္ကို ေစာင့္ဆိုင္းေနၿပီး ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ကို အၿပီးသတ္ ေဆြးေႏြးညိႇႏိႈင္းလိုတဲ့ အရိပ္အေယာင္ေတြ ျပသခဲ့ၾကပါတယ္။
TPP ႏိုင္ငံ ၁၂ ႏိုင္ငံဟာ ကမာၻ႔စီးပြားေရးရဲ႕ ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို လည္ပတ္ေနၾကတဲ့ ႏိုင္ငံေတြျဖစ္ပါတယ္။
TPP ကုန္သြယ္မႈဆိုင္ရာ ညိႇႏိႈင္းမႈ အေကာင္အထည္ေပၚေရးဟာ အေမရိကန္သမၼတ အိုဘားမားအစိုးရ အဖြဲ႔ရဲ႕ ဦးစားေပးပန္းတိုင္ေတြထဲက တခုျဖစ္ပါတယ္။
ကုန္သြယ္ေရးကၽြမ္းက်င္သူေတြ အဆိုအရ အိုဘားမားအစိုးရဟာ TPP ႏိုင္ငံမ်ား ေဆြးေႏြးပြဲ ကာလပိုင္းအတြင္း က်င္းပလိုၿပီး ရရွိတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ေတြကို ဒီႏွစ္ကုန္ပိုင္းမွာ ကြန္ဂရက္ထံ တင္ျပၿပီး သေဘာညီခ်က္ရရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္လိုေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါမွသာ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ အေမရိကန္သမၼတ ေရြးေကာက္ပဲြ ကမ္ပိန္းမတိုင္ခင္ အၿပီးသတ္ဖို႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
TPP အဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ TPP ဟာ အဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြ အၾကားမွာ ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ျမႇင့္တင္ဖို႔၊ ဆန္းသစ္တီထြင္မႈ၊ စီးပြားေရးတိုးတက္မႈနဲ႔ ဖြ႔ံၿဖဳိးမႈကို ျမႇင့္တင္ဖို႔၊ အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီးမႈနဲ႔ ထိန္းသိမ္းႏိုင္မႈကို ေထာက္ပံ့ဖို႔ ရည္ရြယ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။